Alex heeft op dinsdag 19 december 2006 zijn spreekbeurt gehouden over het Hele Heelal. Hij heeft als eerst van zijn klas dit gedaan met een powerpoint presentatie. Hij heeft een 7,5 gescoord.

Het heelal



(sheet 1)
Ik wil jullie iets vertellen over het heelal omdat de planeet waarop we wonen onderdeel is van het heelal. Later wil ik graag iets met ruimtevaart iets gaan doen, als ik geen kok word.

(sheet 2)
Over het volgende wil ik iets vertellen (punten op sheet oplezen)

Het begin

(sheet 3)
Het begin is 15 miljard jaar geleden. Toen was niets. Geen heelal, sterren, planeten of wezens.
Toen was er de oerknal en was het heelal geboren. Met de oerknal ontstond er energie en materie. Materie is een deeltje/stof waaruit alles is opgebouwd.
en groeide het heelal heel snel. En dat gebeurt nu nog steeds.

Rond 12,5 miljard jaar geleden gaat de materie aan elkaar vastplakken en vormt het hele grote hete gasballen. Doordat het heelal steeds verder groeide, kwam er meer ruimte tussen de gasballen en tussen de materie waardoor het afkoelde tot hele kleine vast stoffen.
Deze stoffen gingen steeds meer aan elkaar trekken en vormden zo een ster of een planeet. Rond 4,6 miljard jaar geleden werd ons zonnestelsel met de planeet Aarde gevormd. In het begin was het nog vloeibaar, maar langzaam koelde de aarde af en stolde zij net zoals kaarsvet.

(sheet 4)
Om een gevoel van de hoe lang dit geleden is zetten we de oerknal op 1 januari 12 uur ’s nachts en is 1 dag ongeveer 60 miljoen jaar. In maart wordt de eerste sterrenstelsels gevormd en in april ons eigen melkwegstelsel. Pas in september wordt ons zonnestelsel gemaakt. Pas eind november komen op de aarde de eerste levende wezens. De dinosauriërs van mijn vorige spreekbeurt sterven 30 december uit en pas op 31 december om 4 minuten voor 12 komt de mens op de aarde. Dat is dus pas heel kort.

Onze planeet Aarde

(sheet 5)
Onze planeet Aarde waar wij op wonen is de derde planeet (zie mobiel) van de 8 planeten die om de zon draaien. We bewegen met ongeveer 30 km per seconde in één jaar tijd om de zon. De aarde draait zelf rond als een tol in één dag of te wel 24 uur.
We kunnen op de aarde leven omdat er water is en er een dampkring aanwezig is. De zon levert precies genoeg energie om het aangenaam te maken.

Onze Maan

(sheet 6)
Dit is de dichtstbijzijnde object aan de hemel voor de aarde ongeveer 380.000 km. De maan draait in ongeveer 30 dagen om de aarde (daar komt het woord maand vandaan). De maan geeft zelf geen licht, maar weerkaatst het licht van de zon net als een spiegel.
De maan zien we niet de hele maand hetzelfde, maar gaat van niets tot volle maan, waarna de weerkaatsing van maan weer afneemt. Dit zie je hier op de sheet.
Als de zon erop schijnt is het 100 graden als het nacht is op de maan is het 150 graden onder nul. De maan heeft geen dampkring dus leven is er niet aanwezig.
Astronauten zijn er al geweest en op geland. Ze moesten een paar dagen reizen.

Ook om andere planeten zoals Mars en Jupiter draaien ook manen.

Onze Zon

(sheet 7)
De zon is een belangrijk hemellichaam voor ons. Het geeft ons warmte en licht. Het licht is in 8 minuten bij ons met een snelheid van 300.000 km per seconde. Veel afstanden worden uitgedrukt in de tijd die licht er voor nodig heeft om er te komen, bijv 8 lichtminuten of 4 lichtjaren.
De zon is de dichtst bijzijnde ster en we kunnen deze zo groot zien omdat we er dichtbij zijn. De volgende ster staat op 4 lichtjaren van ons vandaan.
De zon en de sterren maken het licht en warmte middels kernfusie. Kernfusie is het samensmelten van atomen van waterstof waarbij licht en warmte vrijkomt. Binnenin is het 15 miljoen graden en aan de buitenkant 6000 graden.
De zon blijft nog wel 6 miljard jaar branden dus we hebben de tijd om te verhuizen.
De zon is heel groot. De aarde kan er wel 1,3 miljoen keer in.
(foto 1 boek laten zien) Hier zie je nogmaals een foto van de zon, waarbij je goed kan zien hoe heet hij is.

Ons zonnestelsel

(sheet 8)
Als we vanaf de zon kijken zien we de volgende 8 planeten: (planeten aanwijzen op sheet)
Mercurius
Venus
Aarde
Mars
Jupiter
Saturnus
Uranus
Neptunus

Hoe dichter bij de zon hoe sneller de planeet er om heen draait. Mercurius doet er 88 dagen over terwijl Neptunes er 164 jaar over doet.
Mecurius, Venus, Aarde en Mars  zijn gemaakt van gesteente en metalen en hebben dus een vaste vorm terwijl de andere planeten uit gas bestaan.
Venus, Aarde en Mars hebben een dampkring. Venus is het voorbeeld van een broeikaseffect en heeft een hele dikke dampkring waaruit de warmte van de zon moeilijk kan ontsnappen en daarom is het er bijna 500 graden. Mars heeft een dunne dampkring. Mars wordt ook wel de rode planeet genoemd en dat komt door er veel ijzerdeeltjes in de bodem zitten die geroest zijn.
Vroeger dacht men dat er marsmannetjes bestonden, maar dor de vele bezoeken door onze robot’s is gebleken dat dit niet waar is. Wel is er kort geleden bewijs gevonden dat er stromend water is op Mars. Er is dus een grote kans op leven op mars, maar dat zal dan wel microscopisch klein zijn.
Tussen Mars en Jupiter zwerven duizenden planetoïden of te wel grote rotsblokken. De grootste is 1000 kilometer breed. Misschien zijn het overblijfsels van een planeet die uit elkaar getrokken is.
De andere planeten zijn gasplaneten en hebben geen vaste vorm. Jupiter is de grootste planeet van ons zonnestelsel. Jupiter is herkenbaar door zijn rode vlek die rondjes draait op de planeet. Deze rode vlek is zo groot als de aarde.
De volgende is Saturnus en die is beroemd om zijn ringen Deze ringen bestaan uit stofdeeltjes en stenen.
Hierna komen Uranus en Neptunus.

Pluto is sinds kort gedegradeerd tot planetoïde (grote rotsblok) en is geen echte planeet meer.
(foto 2 boek) Op de bovenste afbeelding kun je goed zien hoe groot en klein de verschillende planeten zijn. Onderaan zie je de verschillende afstanden tussen de planeten.

Ons melkwegstelsel

(sheet 9)
Onze zon is onderdeel van een grote groep sterren, ongeveer 100 miljard. En alle sterren die we kunnen zien behoren tot ons melkwegstelsel (milky way in het engels). (sheet 10) De melkweg bestaat uit een platte schijf met spiralen, zoals je op de sheet ziet. Met ons zonnestelsel zitten we een beetje aan de buitenkant. Naar het centrum duurt het 30.000 lichtjaar! Bij het pijltje op de foto.
Ze denken dat in het centrum een zwart gat zit. Een zwart gat trekt alles naar zich toe en slurpt dus stof, materie, licht op. Waar alles blijft weet niemand.

Andere sterrenstelsels

(sheet 11)
Onze melkwegstelsel is niet het enige sterrenstelsel. Er zijn er nog ontelbaar veel. De dichtst bijzijnde is Andromeda en die is 2,4 miljoen lichtjaar van ons vandaan. De sterrenstelsels zijn ook weer geclusterd en van die clusters zijn er ook weer heel veel.
Waarom het heelal er zo uit ziet weet niemand en moet nog onderzocht of bedacht worden.

Het einde

Over 5 miljard jaar botsen de melkwegstelsel en Andromeda op elkaar en krijgen we heel veel buren erbij.
Over 6 miljard jaar groeit de zon en wordt de aarde geroosterd en is er geen leven meer. De zon zal dan waarschijnlijk ontploffen of imploderen.

Over 100.000 miljard jaar is het heelal weer heel klein en is er uiteindelijk is er niets meer.

Tot slot heb ik voor iedereen een eigen melkweg meegenomen met daarbij een proefje dat je thuis kan doen.
(sheet 12)

Heeft nog iemand vragen?